شرکت بازرگانی اردلان تجارت خیام
نوین عایق انرژی

صنعت گردشگری نیازمند برنامه ریزی و عزم جدی و حمایت مسئولین

سهراب ارجمند پیشکسوت صنعت گردشگری:

صنعت گردشگری نیازمند برنامه ریزی و عزم جدی و حمایت مسئولین

فریبرز علیزاده

بهره مندی استان خراسان و شهر مقدس مشهد از بارگاه مقدس رضوی و دیگر جاذبه های طبیعی و تاریخی متنوع آن گردشگری را به یکی از مهمترین ظرفیت های توسعه استان مبدل نموده است و برای بهره گرفتن از این توانایی ها و قابلیت ها که زمینه ساز توسعه اشتغال و ایجاد ارزش افزوده فراوان خواهد بود نیاز به زیرساخت های مختلفی می باشد که همگان باید در ایجاد و رفع مشکلات فراروی آن بکوشند در همین راستا برای بررسی ظرفیت و مشکلات صنعت گردشگری استان با سهراب ارجمند پیشکسوتان صنعت گردشگری با بیش از ۴۰ سال سابقه در بخش های مختلف مدیریتی و آموزشی این صنعت گفت و گویی داشتیم که با هم می خوانیم:

 

وضعیت گردشگری خراسان نسبت به سایر استان ها چگونه است ؟

خراسان رضوی به دلیل وجود بارگاه ملکوتی حضرت رضا (ع) در شهر مشهد مقدس ، ویژگی متفاوتی نسبت به استان های دیگر دارد . جذبه فراوان این بقعه متبرک نه تنها برای زائران شیعه ایران بلکه کلیه جهان را شامل می شود و به همین علت پایتخت معنوی جهان اسلام نیز نام گذاری شده است .با توجه به آمار زائران و مسافران که درسال های متمادی به صورت متداوم رو به افزایش می باشد به شکلی که از مرز بیست میلیون نفر در سال نیز عبور کرده است و این دلیل متفاوت بودن خراسان رضوی با دیگر استانها می باشد . به همین دلیل ضرورت برنامه ریزی بسیار دقیق و هماهنگی کلیه دستگاههای ذیربط و همچنین جذب سرمایه گزاران جدید را در این استان بیشتر از پیش مشهود است.

مشکلات موجود در این صنعت چیست ؟

مشکلات در این صنعت بسیار گسترده می باشد.

–        فرهنگ سازی : ما ایرانیان همیشه به صفت خوب میهمان نوازی شهره بوده و هستیم  و این مسئولیت ما را در این راستا بیشتر می کند ودر این راستا فرهنگ سازی توسط کلیه دستگاههای ذیربط مثل ( آموزش وپرورش ، وزارت علوم ، ارشاد اسلامی ، صدا و سیما و غیره) برای جذب و نگهداری هر چه بیشتر میهمانان و زائران خارجی و داخلی از ضروریت ها است .

–        تامین امنیت: یکی از مهمترین عوامل جدی و جذب مسافران و زائران چه خارجی و چه داخلی وجود و یا عدم وجود امینت در یک منطقه می باشد و امنیت در یک معنای گسترده شامل موارد بسیار زیادی از جمله  جانی ، مالی ، شخصیتی و… می گردد.

–         خدمات اسکان: سطح کیفی و کمی خدمات در واحدهای اقامتی ( هتلها ، هتل آپارتمانها، متل ها و …) بین شهری و شهری به عوامل بسیاری مانند سرمایه گذاری مستقیم و غیر مستقیم در ابنیه ، نیروی انسانی آموزش دیده، مواد مصرفی سالم و بهداشتی ، قوانین و مقرارات حمایتی و اجرایی و موارد بسیار زیادی در این راستا تأثیر گذارند که بایستی مورد توجه ویژه  دستگاه های مرتبط قرار گیرد و به جهت ارتقاء آنها سرمایه گذاری زیادی صورت پذیرد.

–        خدمات حمل و نقل : نیروی انسانی مرتبط در این صنعت نقش بسیار مهمی در آن ایفا می کند ، همچنین سطح تحصیلات ، شرایط فیزیکی افراد ، دانش فنی مورد نیاز ، آموزش های گذرانده شده ، کنترل و نظارت بر اجرای قوانین و مقرارت و آئین نامه ها از طرف ارگانهای ذیربط بسیار مهم هستند.

–        کلیه رانندگان که در صنعت حمل و نقل مسافر ارائه خدمات می نمایند لازم است آموزشهای لازم را دیده و حداقل شرایط احراز  این شغل را دارا باشند و آموزشهای تکمیلی و ضمن خدمت را نیز بگذرانند و همچنین وسایل نقلیه مورد استفاده دارای آرمهای مخصوص باشد و مجهز به وسایل و تجهیزات خاص مانند جی پی اس و تاکسی متر و … بوده البته باید حد اکثر استانداردهای موجود کشور را نیز دارا باشند.

–        تفاوت نرخ خدمات بین مسافرین  ایران و خارجی یکی از معضل های این صنعت است.  باید در کلیه موارد اعم از تعرفه های هتل ها ، رستوران ها ، اماکن دیدنی ، موزه ها ، آثا ر باستانی و … از تعرفه های یکسان استفاده نموده و باعث تشویق هر چه بیشتر کلیه مسافران جهت استفاده از آنها را بوجود آورد.

–        آموزش و بکارگیری نیروی انسانی کار آمد ، مسلط به حداقل یک زبان بین المللی ، دارای آداب معاشرت خوب و روابط عمومی عالی و کاملا آشنا با صنعت و کارهای محوله از ضروریات این صنعت می باشد.

–        اماکن عمومی ، نقاط دیدنی و تفریحی ، اماکن باستانی ، اماکن متبرکه ، و کلیه معابر عمومی شهر بایستی از بهداشت بسیار خوبی برخوردار باشند و سرویس بهداشتی ( ایرانی ، فرنگی ) مناسب و تمیز پیش بینی گردد ، تامین آب بهداشتی ، تامین روشنایی مطلوب معابر و گذر گاه ها، ترمیم و نگهداری اماکن قدیمی ، باستانی ، مذهبی و آثار مهم شهری ، تاریخی و هر آنچه نشانگر محتوای غنی این جامعه باشد بایستی نگهداری ، مرمت و بازسازی شوند.

–        مراکز درمانی : از دیگر نیازهای مسافران و زائران چه به صورت موردی و چه به صورت تخصصی میباشد که  در دسترس بودن و ارائه خدمات مناسب و سریع از ضروریات مهم هر جایگاه گردشگری می باشد.

با توجه به پتانسل های موجود در بخش گردشگری استان جنابعالی به عنوان پیشکسوت این صنعت ، چه راهکارهایی برای ارتقاء سطح گردشگری استان خراسان رضوی پیشنهاد می کنید؟

ü       احداث تفرجگاه در قسمت جنوبی شهر مشهد و ارتفاعات، بجای ساختن برجهای مسکونی و یا شهربازی مدرن و جدید که با نیازهای روز سازگاری داشته باشد ، استفاده از ایده ها و سرمایه های بخش خصوصی با هدایت و برنامه ریزی شهری پیش بینی شده توسط مسئولان و کارشناسان خبره در این راستا می تواند کمک زیادی بنماید .

ü       افزایش ظرفیت هتل های موجود و ایجاد ظرفیتهای جدید بسیار مهم است ولی این فرصتها می تواند در صورت رکود صنعت گردشگری و استفاده نشدن این ظرفیتها به چالش تبدیل گردد . پس تمامی برنامه ها بایستی پیش بینی شده و قابل کنترل باشد و نه بدون نظارت و افسار گسیخته به شکلی که سرمایه گذاران و کارمندان مجموعه های تازه تاسیس و یا فعالان قدیمی صنعت را دچار مشکل نماید.

ü       یکی از چالشهایی که در روی این صنعت است عدم توازن پیشرفت ظرفیتهای سخت افزاری و نرم افزاری است به این معنی که با توجه به دو برابر شدن احداث واحد های اقامتی جدید نسبت به سال نود فرصتهای اقامتی جدیدی بوجود آمده است که با توجه به پروژه های در حال ساخت بیشتر از اینها نیز خواهد بود، ولی متاسفانه نیروی انسانی کار آمد آموزش دیده و مجرب که بتواند خدمات مناسب و  در خور این میهمان ها و زائران محترم را ارائه نمایند تربیت نشده است و این در صورتی است که جوانان بسیاری بیکار می باشند ، این معضل با تدوین قوانین جدید ( به شکلی که سرمایه گذاران احداث کننده هتل موظف باشند جهت تامین نیروی انسانی آموزش دیده به تعداد شغل ایجاد شده جدید نسبت به آموزش و بکار گیری نیز سرمایه گزاری نمایند و این مورد در کلیه پروژه های بخش خصوصی و دولتی به عنوان یک بند مستقل پیش بینی گردد)و حمایتهای سازمانهای ذیربط از مراکز آموزشی بخش خصوصی، نظارت بر اجرای درست و کاربردی آموزشهای لازم این صنعت می تواند این چالش را کمرنگ تر نماید.

ü       مشهد به عنوان یک کلان شهرمذهبی با داشتن امکانات اقامتی و مراکز قوی درمانی و پزشکان متخصص و مجرب می تواند میزبان تعداد زیادی توریست درمانی باشد و با توجه به طول مدت درمان این افراد که معمولا به همراه چند همراه خواهد بود. میتواند ظرفیتهای اقامتی زیادی از مراکز را در برگیرد و ارز آوری بسیار خوبی داشته باشد ولی  به جهت اجرای صحیح و مداوم بایستی ضمن هماهنگی چندین دستگاه مختلف و ایجاد  قوانین ساده و کار آمد و نظارتی قوی جریان توریسم درمانی را برنامه ریزی، سامان دهی و مدیریت نمود .

زیر ساخت های مورد نیاز این راهکارها چیست ؟

  • عزم جدی دولت محترم ، برنامه ریزی ، تدوین قوانین و حمایت  توسط سازمان ها ، مراکز علمی ، دست اندرکاران اجرایی ، مطلعین و دانشمندان کشور و همچنین تامین بودجه و جذب سرمایه گزاران بخش خصوصی و خارجی و ایجاد اعتماد برای دراز مدت
  • فرهنگ سازی عمومی از طریق جراید ، صدا و سیما و کلیه وسایل ارتباط جمعی در زمینه های مختلف گردشگری داخلی و خارجی همانند فرهنگ سازی که در رابطه با مصرف آ ب و برق و گاز و بهینه سازی ترافیک صورت گرفت، در این جهت نیز باید فرهنگ عمومی را ارتقا داده و به کمک رسانه و مطبوعات جامعه را آماده این پذیرش فرهنگی نمود.
  • هماهنگی تمامی دستگاه های اجرایی ذینفع در راستای وظایف محوله خود با قدرت تمام .

برای به روز کردن این صنعت در استان چه اقداماتی صورت گرفته است ؟

  • اقدام ملموس و جدی صورت نگرفته است ، شاید بتوان گفت فقط سرمایه گذاری در بخش ساخت هتل صورت گرفته است و اندکی هم در بخش مجموعه های تجاری و تفریحی ( آبی ) که البته تا جائیکه اینجانب اطلاع دارم به نظر من پولهای سرگردان زیادی دست افراد می باشد که با برنامه ریزی صحیح دولت مردان محترم می تواند در بخشهایی که این صنعت نیاز دارد صرف شده و علاوه بر مهار تورم، منجر به ایجاد شغل و بازده مادی گردد و موجب شکوفایی هر چه بیشتر این صنعت شده و در نتیجه سبب ارتقاء سطح زندگی در این شهر مقدس گردد.