شرکت بازرگانی اردلان تجارت خیام
نوین عایق انرژی

صنعت گردشگری نیازمند برنامه ریزی و عزم جدی و حمایت مسئولین

سهراب ارجمند پیشکسوت صنعت گردشگری:

صنعت گردشگری نیازمند برنامه ریزی و عزم جدی و حمایت مسئولین

فریبرز علیزاده

بهره مندی استان خراسان و شهر مقدس مشهد از بارگاه مقدس رضوی و دیگر جاذبه های طبیعی و تاریخی متنوع آن گردشگری را به یکی از مهمترین ظرفیت های توسعه استان مبدل نموده است و برای بهره گرفتن از این توانایی ها و قابلیت ها که زمینه ساز توسعه اشتغال و ایجاد ارزش افزوده فراوان خواهد بود نیاز به زیرساخت های مختلفی می باشد که همگان باید در ایجاد و رفع مشکلات فراروی آن بکوشند در همین راستا برای بررسی ظرفیت و مشکلات صنعت گردشگری استان با سهراب ارجمند پیشکسوتان صنعت گردشگری با بیش از 40 سال سابقه در بخش های مختلف مدیریتی و آموزشی این صنعت گفت و گویی داشتیم که با هم می خوانیم:

 

وضعيت گردشگري خراسان نسبت به ساير استان ها چگونه است ؟

خراسان رضوي به دليل وجود بارگاه ملكوتي حضرت رضا (ع) در شهر مشهد مقدس ، ويژگي متفاوتي نسبت به استان هاي ديگر دارد . جذبه فراوان اين بقعه متبرك نه تنها براي زائران شيعه ايران بلكه كليه جهان را شامل مي شود و به همين علت پايتخت معنوي جهان اسلام نيز نام گذاري شده است .با توجه به آمار زائران و مسافران که درسال هاي متمادي به صورت متداوم رو به افزايش مي باشد به شكلي كه از مرز بيست ميليون نفر در سال نيز عبور كرده است و اين دليل متفاوت بودن خراسان رضوي با ديگر استانها مي باشد . به همين دليل ضرورت برنامه ريزي بسيار دقيق و هماهنگي كليه دستگاههاي ذيربط و همچنين جذب سرمايه گزاران جديد را در اين استان بيشتر از پيش مشهود است.

مشكلات موجود در اين صنعت چيست ؟

مشكلات در اين صنعت بسيار گسترده مي باشد.

–        فرهنگ سازي : ما ايرانيان هميشه به صفت خوب ميهمان نوازي شهره بوده و هستيم  و اين مسئوليت ما را در اين راستا بیشتر مي كند ودر اين راستا فرهنگ سازي توسط كليه دستگاههاي ذيربط مثل ( آموزش وپرورش ، وزارت علوم ، ارشاد اسلامي ، صدا و سيما و غيره) براي جذب و نگهداري هر چه بيشتر ميهمانان و زائران خارجي و داخلي از ضروريت ها است .

–        تامين امنيت: يكي از مهمترين عوامل جدي و جذب مسافران و زائران چه خارجي و چه داخلي وجود و يا عدم وجود امينت در يك منطقه مي باشد و امنيت در يك معناي گسترده شامل موارد بسيار زيادي از جمله  جاني ، مالي ، شخصيتي و… مي گردد.

–         خدمات اسكان: سطح كيفي و كمي خدمات در واحدهاي اقامتي ( هتلها ، هتل آپارتمانها، متل ها و …) بين شهري و شهري به عوامل بسياري مانند سرمايه گذاري مستقيم و غير مستقيم در ابنيه ، نيروي انساني آموزش ديده، مواد مصرفي سالم و بهداشتي ، قوانين و مقرارات حمايتي و اجرايي و موارد بسيار زيادي در اين راستا تأثیر گذارند كه بايستي مورد توجه ويژه  دستگاه هاي مرتبط قرار گيرد و به جهت ارتقاء آنها سرمايه گذاري زيادي صورت پذيرد.

–        خدمات حمل و نقل : نيروي انساني مرتبط در اين صنعت نقش بسيار مهمي در آن ايفا مي كند ، همچنين سطح تحصيلات ، شرايط فيزيكي افراد ، دانش فني مورد نياز ، آموزش هاي گذرانده شده ، كنترل و نظارت بر اجراي قوانين و مقرارت و آئين نامه ها از طرف ارگانهاي ذيربط بسيار مهم هستند.

–        كليه رانندگان كه در صنعت حمل و نقل مسافر ارائه خدمات مي نمايند لازم است آموزشهاي لازم را ديده و حداقل شرايط احراز  اين شغل را دارا باشند و آموزشهاي تكميلي و ضمن خدمت را نيز بگذرانند و همچنين وسايل نقليه مورد استفاده داراي آرمهاي مخصوص باشد و مجهز به وسايل و تجهيزات خاص مانند جي پي اس و تاكسي متر و … بوده البته باید حد اكثر استانداردهاي موجود كشور را نیز دارا باشند.

–        تفاوت نرخ خدمات بين مسافرين  ايران و خارجي يكي از معضل هاي اين صنعت است.  بايد در كليه موارد اعم از تعرفه هاي هتل ها ، رستوران ها ، اماكن ديدني ، موزه ها ، آثا ر باستاني و … از تعرفه هاي يكسان استفاده نموده و باعث تشويق هر چه بيشتر كليه مسافران جهت استفاده از آنها را بوجود آورد.

–        آموزش و بكارگيري نيروي انساني كار آمد ، مسلط به حداقل يك زبان بين المللي ، داراي آداب معاشرت خوب و روابط عمومي عالي و كاملا آشنا با صنعت و كارهاي محوله از ضروريات اين صنعت مي باشد.

–        اماكن عمومي ، نقاط ديدني و تفريحي ، اماكن باستاني ، اماكن متبركه ، و كليه معابر عمومي شهر بايستي از بهداشت بسيار خوبي برخوردار باشند و سرويس بهداشتي ( ايراني ، فرنگي ) مناسب و تميز پيش بيني گردد ، تامين آب بهداشتي ، تامين روشنايي مطلوب معابر و گذر گاه ها، ترميم و نگهداري اماكن قديمي ، باستاني ، مذهبي و آثار مهم شهري ، تاريخي و هر آنچه نشانگر محتواي غني اين جامعه باشد بايستي نگهداري ، مرمت و بازسازي شوند.

–        مراكز درماني : از ديگر نيازهاي مسافران و زائران چه به صورت موردي و چه به صورت تخصصي ميباشد كه  در دسترس بودن و ارائه خدمات مناسب و سريع از ضروريات مهم هر جايگاه گردشگري مي باشد.

با توجه به پتانسل هاي موجود در بخش گردشگري استان جنابعالي به عنوان پيشكسوت اين صنعت ، چه راهكارهايي براي ارتقاء سطح گردشگري استان خراسان رضوي پيشنهاد مي كنيد؟

ü       احداث تفرجگاه در قسمت جنوبي شهر مشهد و ارتفاعات، بجاي ساختن برجهاي مسكوني و يا شهربازي مدرن و جديد كه با نيازهاي روز سازگاري داشته باشد ، استفاده از ايده ها و سرمايه هاي بخش خصوصي با هدايت و برنامه ريزي شهري پيش بيني شده توسط مسئولان و كارشناسان خبره در اين راستا مي تواند كمك زيادي بنمايد .

ü       افزايش ظرفيت هتل هاي موجود و ايجاد ظرفيتهاي جديد بسيار مهم است ولي اين فرصتها مي تواند در صورت ركود صنعت گردشگري و استفاده نشدن اين ظرفيتها به چالش تبديل گردد . پس تمامي برنامه ها بايستي پيش بيني شده و قابل كنترل باشد و نه بدون نظارت و افسار گسيخته به شكلي كه سرمايه گذاران و كارمندان مجموعه هاي تازه تاسيس و يا فعالان قديمي صنعت را دچار مشكل نمايد.

ü       يكي از چالشهايي كه در روي اين صنعت است عدم توازن پيشرفت ظرفيتهاي سخت افزاري و نرم افزاري است به اين معني كه با توجه به دو برابر شدن احداث واحد هاي اقامتي جديد نسبت به سال نود فرصتهاي اقامتي جديدي بوجود آمده است كه با توجه به پروژه هاي در حال ساخت بيشتر از اينها نيز خواهد بود، ولي متاسفانه نيروي انساني كار آمد آموزش ديده و مجرب كه بتواند خدمات مناسب و  در خور اين ميهمان ها و زائران محترم را ارائه نمايند تربيت نشده است و اين در صورتي است كه جوانان بسياري بيكار مي باشند ، اين معضل با تدوين قوانين جديد ( به شكلي كه سرمايه گذاران احداث كننده هتل موظف باشند جهت تامين نيروي انساني آموزش ديده به تعداد شغل ايجاد شده جديد نسبت به آموزش و بكار گيري نيز سرمايه گزاري نمايند و اين مورد در كليه پروژه هاي بخش خصوصي و دولتي به عنوان يك بند مستقل پيش بيني گردد)و حمايتهاي سازمانهاي ذيربط از مراكز آموزشي بخش خصوصي، نظارت بر اجراي درست و كاربردي آموزشهاي لازم اين صنعت مي تواند اين چالش را كمرنگ تر نمايد.

ü       مشهد به عنوان يك كلان شهرمذهبي با داشتن امكانات اقامتي و مراكز قوي درماني و پزشكان متخصص و مجرب مي تواند ميزبان تعداد زيادي توريست درماني باشد و با توجه به طول مدت درمان اين افراد كه معمولا به همراه چند همراه خواهد بود. ميتواند ظرفيتهاي اقامتي زيادي از مراكز را در برگیرد و ارز آوري بسيار خوبي داشته باشد ولي  به جهت اجراي صحيح و مداوم بايستي ضمن هماهنگي چندين دستگاه مختلف و ايجاد  قوانين ساده و كار آمد و نظارتي قوي جريان توريسم درماني را برنامه ريزي، سامان دهي و مديريت نمود .

زير ساخت هاي مورد نياز اين راهكارها چيست ؟

  • عزم جدي دولت محترم ، برنامه ريزي ، تدوين قوانين و حمايت  توسط سازمان ها ، مراكز علمي ، دست اندركاران اجرايي ، مطلعين و دانشمندان كشور و همچنين تامين بودجه و جذب سرمايه گزاران بخش خصوصي و خارجي و ايجاد اعتماد براي دراز مدت
  • فرهنگ سازي عمومي از طريق جرايد ، صدا و سيما و كليه وسايل ارتباط جمعي در زمينه هاي مختلف گردشگري داخلي و خارجي همانند فرهنگ سازي كه در رابطه با مصرف آ ب و برق و گاز و بهينه سازي ترافيك صورت گرفت، در اين جهت نيز بايد فرهنگ عمومي را ارتقا داده و به کمک رسانه و مطبوعات جامعه را آماده این پذیرش فرهنگی نمود.
  • هماهنگي تمامي دستگاه هاي اجرايي ذينفع در راستاي وظايف محوله خود با قدرت تمام .

براي به روز كردن اين صنعت در استان چه اقداماتي صورت گرفته است ؟

  • اقدام ملموس و جدي صورت نگرفته است ، شايد بتوان گفت فقط سرمايه گذاري در بخش ساخت هتل صورت گرفته است و اندكي هم در بخش مجموعه هاي تجاري و تفريحي ( آبي ) كه البته تا جائيكه اينجانب اطلاع دارم به نظر من پولهاي سرگردان زيادي دست افراد مي باشد كه با برنامه ريزي صحيح دولت مردان محترم مي تواند در بخشهايي كه اين صنعت نياز دارد صرف شده و علاوه بر مهار تورم، منجر به ايجاد شغل و بازده مادي گردد و موجب شكوفايي هر چه بيشتر اين صنعت شده و در نتيجه سبب ارتقاء سطح زندگی در این شهر مقدس گردد.